Son Dakika
TÜM HABERLER

İspanya, Müslümanlardan öğrendiği halı dokuma tekniğini yaşatmaya çalışıyor

İspanyol hükümeti, Müslümanlardan miras kalan İspanyol düğümünün "Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi"ne alınması için UNESCO'ya başvurdu.

KÜLTÜR SANAT 20.10.2022, 11:31
İspanya, Müslümanlardan öğrendiği halı dokuma tekniğini yaşatmaya çalışıyor

İberya Yarımadası'nda Endülüs İslam döneminde (711-1492) Müslümanlardan öğrendiği halı dokuma tekniğini "İspanyol düğümü" adıyla günümüze taşıyan İspanya, bu tekniğin "Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi"ne alınması için Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütüne (UNESCO) başvurdu.

İspanya'nın başkenti Madrid'de 1721'de dönemin Kralı 5. Felipe'nin talimatıyla kurulan Kraliyet Halı Dokuma Fabrikası, bir dönem bu topraklarda egemenlik kuran Müslümanlardan miras kalan İspanyol düğümü tekniğinin hayatta kalmasını sağlayan tek halı üretim merkezi olarak öne çıkıyor.

Halı dokumada en bilinen ve en çok uygulanan Türk düğümü tekniğinden, eğimli çizimlerde kullanılamaması ve her iki tarafının simetrik olmasıyla farklılaşan İspanyol düğümü, sadece keten, ipek ve ince yün iplikte kullanılıyor.

Zikzak desenli olan İspanyol düğümü tekniğinde her metrekareye 72 bin 500'den fazla iplik düğümü yapılırken, zaman ve maliyet açısından Türk düğümüne göre tamamlanması yaklaşık iki kat daha uzun ve masraflı oluyor.

İspanyol düğümü teknikli halı dokuma Mısır'da başlayıp Endülüs İslam döneminde İberya Yarımadası'na geliyor

Halı ve kilim dokumacılığında Türk düğümü ile İspanyol düğümü tekniklerini kullanan ender yerlerden biri olan Madrid'deki Kraliyet Halı Dokuma Fabrikası'nın Genel Direktörü Alejandro Klecker de Elizade, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "İspanyol düğümünün 2 bin 300 yıldan fazla bir tarihi var. Ancak Endülüs İslam döneminde Mısır'dan İberya Yarımadası'na getiriliyor. O dönemde çok sayıda Müslüman aile bu geleneği devam ettirdiğinden bu bölgede kalıyor ve sonrasında İspanyol düğümü olarak adlandırılmaya başlıyor." dedi.

Öncelikli pazar Orta Doğu ülkeleri

İberya Yarımadası'nda 1492'de Müslümanların egemenliğinin son bulması ve Katolik kralların bölgede İslam ile ilgili kültürel geçmişi tamamen silmeye çalışmasından dolayı uzun bir süre yok denebilecek kadar az kullanılan İspanyol düğümünün 20. yüzyılda başlatılan bazı girişimlerle tekrardan ayakta tutulmaya çalışıldığını anlatan Klecker de Elizade, sözlerine şöyle devam etti:

"İspanya'da 15. ve 16. yüzyıllarda halı üretimi oldukça fazla olsa da bunlar hep Türk düğümüyle yapıldı. İspanyol düğümü çok karışık ve daha pahalı. 17. yüzyılda neredeyse ortadan kaybolma tehlikesi olan bir teknikti. 20. yüzyılda özellikle güneyde Cadiz gibi 2-3 İspanyol şehrinde bazı dokuma atölyeleri kuruldu ama çok fazla talep olmadığı için de halı üretiminde pek başarılı olunmadı."

İspanyol düğümüyle yapılan halıların özel ve pahalı olmasından ticari satışının oldukça kısıtlı olduğunu belirten Klecker de Elizade, şu andaki en büyük avantajlarının Orta Doğu pazarı olduğunu vurguladı.

Aynı zamanda müze olarak da kullanılan Fabrika'nın Direktörü, "Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan öncelikli müşterilerimiz. Bu ülkeler, kendilerini aynı zamanda İspanyol-Müslüman olan bu mirasın bir parçası olarak görüyorlar. Aynı zamanda Kolombiya, Venezuela ve Meksikalı zengin aileler de bizden halı almaya başladı. Ancak fabrikamızda 12-14 dokumacı var. En üst randımanda çalışsak bile yılda en fazla 20 halı üretebiliriz." şeklinde konuştu.

"İspanya'daki saraylar, Meclis, Senato binaları Türk halılarıyla dolu"

Türk düğümü ve Türk halılarının dünyaca tanındığını, kendilerinin de İspanyol ve Türk düğümleri tekniklerini birlikte kullandıklarını anlatan Klecker de Elizade, "Herkes Türk halılarını tanıyor çünkü İspanya'daki saraylar, Meclis, Senato, İspanya Merkez Bankası binaları ya da soylu İspanyol ailelerin evlerinin birçoğu Türk halılarıyla dekore edilmiş durumda. Bizim de yaptığımız her 30 halıdan sadece biri İspanyol düğümlü oluyor." ifadelerini kullandı.

Klecker de Elizade, Kraliyet Halı Dokuma Fabrikası olarak birkaç yıl önce Türkiye'nin Madrid Büyükelçiliği aracılığıyla Türk ve İspanyol halı dokuma sanatçıları arasında restorasyon teknikleri, çizim gibi konularda iş birliğine yönelik bazı girişimlerin olduğunu ancak bunları henüz hayata geçiremediklerini kaydetti.

Türk ve İspanyol halı sanatındaki tarihi değişikliklerin araştırılmasının çok değerli olacağını dile getiren İspanyol Direktör, "Hem Türk hem de İspanyol olarak halı dokuma sanatı dönemlerini yeniden keşfetmek ve ortak noktaları bulmak önemli olacaktır." dedi.

"Halı dokuma kültüründe İspanya, Türkiye'nin Osmanlı tarihindeki Orta Doğu dünyasının mirasçısıdır." diyen Klecker de Elizade, İspanya'nın çok severek kullandığı turkuaz mavisi rengini Osmanlılardan aldığını, ipek ve yünün ise tamamen İspanyol-Müslüman köklerine dayandığını söyledi.

İspanya'da Bakanlar Kurulunun İspanyol düğümünün UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alınması için başvuru yapılması kararı aldığını hatırlatan Klecker de Elizade, el işiyle ilgili dünyanın farklı yerlerinden UNESCO'ya çok fazla talep gittiğini ancak İspanyol düğümünün tarihi ve kültürel özelliğinin anlaşılarak bu listeye gireceğini umduğunu belirtti.

Çizim sevdasıyla bu fabrikaya giren ve 49 yıldır halı dokumacılığı yapan Jose İgnacio Garcia da "Dünyada bizim yaptığımız işi yapan çok az yer var. Avrupa'da bizim gibi bir fabrika yok. Birçok el sanatında olduğu gibi eğer bu teknik de korunmazsa gelecekte ortadan kaybolma riskiyle karşı karşıya kalır. Korunması için İspanyol düğümü olarak kültürel miras listesine girmesi gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Aşı sizce zorunlu olmalı mı olmamalı mı?
Namaz Vakti 03 Aralık 2022
İmsak 06:03
Güneş 07:28
Öğle 12:33
İkindi 15:07
Akşam 17:29
Yatsı 18:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Bodrumspor 15 25
5. Keçiörengücü 14 25
6. Boluspor 14 25
7. Samsunspor 14 24
8. Bandırmaspor 15 24
9. Manisa FK 14 23
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü