Berlin merkezli araştırma kuruluşu Rockwool Foundation tarafından hazırlanan çalışmada, savaşın göç hareketleri üzerindeki muhtemel etkileri analiz edildi. Birleşmiş Milletler verilerine göre ABD ve İsrail’in hava saldırılarının başlamasından bu yana İran’da üç milyondan fazla kişi yerinden edildi. Bu sayı yaklaşık 3,2 milyon iç göçmeni ifade ediyor.

Almanya öne çıkan hedef

Araştırmaya göre olası bir göç dalgasında Almanya en güçlü hedef ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Çalışmanın ortak yazarlarından ve Rockwool Foundation Berlin Direktörü Christian Dustmann, göç hareketlerinin çoğu zaman mevcut diaspora ağları üzerinden şekillendiğini belirtti.

Dustmann, “İnsanlar daha önce aynı ülkeden gelenlerin bulunduğu yerlere gitmeyi tercih ediyor. Bu sosyal ağlar göçü hem daha güvenli hem de daha kolay hale getiriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Anket sonuçları da aynı eğilimi gösteriyor

2024 yılında İran’da Gallup tarafından gerçekleştirilen temsili bir kamuoyu araştırması da benzer sonuçlar ortaya koyuyor. Ankete katılanların yüzde 28’i Almanya’yı en olası göç hedefi olarak gösterdi.

Almanya’yı yüzde 13 ile Kanada takip ederken, Türkiye yüzde 10 ile üçüncü sırada yer aldı. Birleşik Krallık ve Fransa’nın payı ise yüzde 6 olarak kaydedildi.

Araştırmaya katılan 1007 kişinin 252’si o dönemde ülkeden ayrılmayı düşündüğünü belirtti. Rockwool Foundation’ın analizine göre bu eğilimler, son yıllarda İranlı sığınmacıların yerleşim dağılımıyla büyük ölçüde örtüşüyor. 2025 yılı sonu itibarıyla İranlı sığınmacıların yaklaşık yüzde 29’u Almanya’da yaşıyor.

Göç rotaları mevcut ağları takip edebilir

Rockwool Foundation Berlin bünyesindeki Göç Araştırmaları Merkezi Direktör Yardımcısı Tommaso Frattini, göç hareketlerinin çoğu zaman mevcut toplulukların bulunduğu bölgeleri takip ettiğini söyledi.

Frattini’ye göre İran’dan Avrupa’ya yönelik olası bir göç dalgasında da mevcut göç koridorlarının belirleyici olması bekleniyor. Bu durum özellikle Almanya’yı öne çıkarıyor.

Uzak ülkeler daha zor hedef

Araştırmacılar, göç etme isteğinin her zaman gerçek bir göç hareketine dönüşmeyebileceğine de dikkat çekiyor. Dustmann’a göre krizlerin ilk aşamalarında lojistik engeller göçü sınırlayabiliyor.

Ulaşım ve vize süreçleri nedeniyle Kanada, ABD veya Avustralya gibi uzak ülkeler daha zor hedefler olarak görülürken, Avrupa ülkeleri coğrafi ve bürokratik açıdan daha erişilebilir kabul ediliyor.

Almanya’da siyasi tartışma başladı

İran’daki savaşın uzaması Almanya’da da yeni bir göç dalgası ihtimaline yönelik siyasi tartışmaları beraberinde getirdi. Hem iktidar hem de muhalefet kanadından bazı siyasetçiler Avrupa’nın olası göç hareketlerine karşı hazırlıklı olması gerektiğini dile getiriyor.

Baden-Württemberg’de seçim sürprizi: Yeşiller birinci, CDU az farkla ikinci
Baden-Württemberg’de seçim sürprizi: Yeşiller birinci, CDU az farkla ikinci
İçeriği Görüntüle

Güvenlik birimleri ise düzensiz göç akınlarının iç güvenlik açısından riskler yaratabileceği uyarısında bulunarak Avrupa ülkeleri arasında koordineli bir yaklaşımın önemine dikkat çekiyor.

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik ortak hava saldırıları başlatmıştı. Saldırıların ilk gününde Tahran’da düzenlenen operasyonlarda İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile İran yönetiminden bazı üst düzey isimlerin hayatını kaybettiği bildirilmişti.

İran ise o tarihten bu yana İsrail’e, bazı Körfez ülkelerine ve bölgedeki ABD hedeflerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenliyor.


Studie: Deutschland könnte Hauptziel einer möglichen Fluchtbewegung aus Iran werden

Nach den Angriffen der USA und Israels auf den Iran sind Millionen Menschen innerhalb des Landes auf der Flucht. Eine neue Studie zeigt, dass im Falle einer weiteren Eskalation viele Iranerinnen und Iraner nach Europa ausweichen könnten – mit Deutschland als wahrscheinlich wichtigstem Zielland.

Die Untersuchung wurde von der in Berlin ansässigen Rockwool Foundation durchgeführt und analysiert mögliche Auswirkungen des Krieges auf Migrationsbewegungen. Nach Angaben der Vereinten Nationen wurden seit Beginn der Luftangriffe mehr als drei Millionen Menschen im Iran vertrieben. Die Zahl der Binnenvertriebenen liegt demnach bei rund 3,2 Millionen.

Deutschland als wichtigstes Ziel

Der Studie zufolge könnte Deutschland bei einer möglichen Fluchtbewegung eine zentrale Rolle spielen. Christian Dustmann, Direktor der Rockwool Foundation Berlin und Mitautor der Studie, betonte die Bedeutung bestehender Diaspora-Netzwerke.

„Migration folgt häufig sozialen Netzwerken. Menschen ziehen bevorzugt in Länder, in denen bereits Landsleute leben. Diese Verbindungen machen Migration einfacher und weniger riskant“, sagte Dustmann.

Umfrage bestätigt Trend

Eine repräsentative Umfrage des Meinungsforschungsinstituts Gallup aus dem Jahr 2024 im Iran zeigt ein ähnliches Bild. Demnach nannten 28 Prozent der Befragten Deutschland als wahrscheinlichstes Zielland für eine Auswanderung.

Kanada folgt mit 13 Prozent auf Platz zwei. Die Türkei liegt mit 10 Prozent auf dem dritten Platz. Großbritannien und Frankreich wurden jeweils von 6 Prozent der Befragten genannt.

Von den insgesamt 1007 Teilnehmern gaben 252 an, damals ernsthaft darüber nachzudenken, das Land zu verlassen. Laut Analyse der Rockwool Foundation decken sich diese Präferenzen weitgehend mit der tatsächlichen Verteilung iranischer Asylsuchender in den vergangenen Jahren. Bis Ende 2025 lebten rund 29 Prozent der iranischen Asylsuchenden in Deutschland.

Bestehende Migrationsrouten entscheidend

Tommaso Frattini, stellvertretender Direktor des Migrationsforschungszentrums der Rockwool Foundation Berlin, erklärte, dass sich Migrationsbewegungen häufig entlang bereits bestehender Routen entwickeln.

Sollte es zu einer größeren Fluchtbewegung aus dem Iran kommen, sei daher zu erwarten, dass viele Menschen diesen etablierten Migrationskorridoren folgen – was Europa und insbesondere Deutschland in den Fokus rücken könnte.

Entfernung und Visa als Hürden

Die Forschenden weisen jedoch darauf hin, dass Auswanderungsabsichten nicht zwangsläufig zu tatsächlicher Migration führen. Gerade in den frühen Phasen einer Krise könnten logistische Hürden die Ausreise erschweren.

Länder wie Kanada, die USA oder Australien seien aufgrund von Visa-Bestimmungen und großer Entfernung schwerer erreichbar. Europa erscheine daher für viele Menschen als realistischere Option.

Politische Debatte in Deutschland

Die anhaltenden Kämpfe im Iran haben auch in Deutschland eine politische Debatte über mögliche neue Fluchtbewegungen ausgelöst. Politikerinnen und Politiker aus Regierung und Opposition fordern, dass Deutschland und Europa auf einen möglichen Anstieg von Asylsuchenden vorbereitet sein sollten.

Sicherheitsbehörden warnen zudem vor möglichen Risiken durch irreguläre Migration und betonen die Notwendigkeit einer koordinierten europäischen Strategie.

Die USA und Israel hatten am 28. Februar gemeinsame Luftangriffe auf den Iran begonnen. Am ersten Tag der Angriffe kamen bei Attacken in Teheran nach iranischen Angaben auch der religiöse Führer Ajatollah Ali Chamenei sowie mehrere hochrangige Vertreter der iranischen Führung ums Leben.

Seitdem greift der Iran Israel, einige Golfstaaten sowie US-Ziele in der Region mit Raketen und Drohnen an.