Son Dakika
TÜM HABERLER

Kürtler, Trump ve Erdoğan yeni kitapta

DÜNYA 25.09.2022, 20:14 26.09.2022, 10:28
Kürtler, Trump ve Erdoğan yeni kitapta

ABD’de yeni yayımlanan bir kitapta, Trump ile Erdoğan arasındaki özel ilişkinin sırlarından bahsediliyor. Kitapta, Ekim 2019'da ABD birliklerini Rojava’dan çekme kararının ayrıntılarına değiniliyor ve Pentagon ile Kongre ve Beyaz Saray'daki bazı üst düzey yetkililerin karara karşı olduğundan bahsediliyor.

The New York Times’ın Beyaz Saray başmuhabiri Peter Baker ile The New Yorker editörü ve yazarı Susan Glasser tarafından yazılan ve Trump’ın çalışma arkadaşlarının görüşlerine yer verilen “The Divider (Bölücü): Trump in the White House, 2017-2021” isimli kitapta, 20 Eylül’de okurları ile buluştu.

Toplam bin 238 sayfalık kitap, eski ABD Başkanı Donald Trump'ı "ABD Anayasası ve kanunlarından sapan başkanı" olarak tanımlıyor.

Kitapta, Trump’ın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı memnun etmek için attığı adımlardan ve buna karşı ABD ulusal güvenlik danışmanları, ABD’li yetkililer ve Kongre'den gelen uyarıları dikkate almadığı yazılıyor.

Neden “Bölücü”?

Kitabın girişinde yazarlar, başlık olarak "Bölücü" seçimini, Trump'ın görevdeki ilk gününden son güne kadar Amerikan toplumunu iki karşı cepheye ayırmasına bağlıyorlar. Trump’ın bu yaklaşımının müttefikleri arasında da gerçekleştiğine dikkat çekiliyor.

Kitap, AB’nin 45’inci başkanını, Amerikan toplumundaki ırklar arasındaki bağları zayıflatmak ve Amerikan kültürlerinin kendisine karşı kutuplaşmasını artırmakla suçluyor.

Kitap, toplumsal farklılıkları gidermek ve çatlakları doldurmak yerine, "Trump’ın iktidarı ele geçirmek ve kendi iktidarını empoze etmek kullandığını” yazıyor.

Erdoğan’a “Sultan” dedi

"Bölücü", Trump'ın Ekim 2019'da bazı ABD birliklerini Suriye ve Rojava’dan çekme kararına da ışık tutuyor. Bu kararın ardından Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye destekli silahlı gruplar, Sare Kani, Gire Spi ve çevre köylerine operasyon düzenleyerek kontrol etti. Bu adımın ardından Kürtler ve hatta ABD yönetimi Trump'ı "dürüst olmamakla" suçladı, bazı ABD’li yetkililer yanıt olarak istifa etti.

Kitapta, "22 Mart 2018'de Washington ani bir bahar yağmurunu yeni bitiriyordu ve Trump'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir telefon görüşmesi daha yapması planlandı" diye yazıyor.

Ayrıca, Trump için Erdoğan'ın dünyanın konuşmak için "en gözde" liderlerinden biri olduğu, ancak aynı zamanda "kendi yönetimin en karmaşık sorunlarından biri olduğu” da vurgulanıyor.

Buna göre, ABD Ulusal Güvenlik Konseyi'nde Trump'ın danışmanları iki şeyden endişe duyuyordu; "Trump'ın Putin'i memnun etme arzusu" ve "Erdoğan'ın çılgın taleplerine boyun eğmesi”.

Bu telefon görüşmelerinde Trump’ın, Erdoğan'a “Sultan” diye hitap ettiği ve Türkiye Cumhurbaşkanı’nın ülkesinde "her zaman kendi yolunu bulma" konusundaki yeteneklerinden hayranlıkla bahsetti.

Trump yönetiminin kendisini görevden alan baş stratejisti Steve Bannon, kitapta "İnsanlar onun Putin'i sevdiğini düşünüyor ama [Trump'ın] sevdiği kişi Erdoğan" diyor.

Türkiye, Beyaz Saray'da "en güçlü lobiye" sahipti

Kitapta ayrıca dünyanın en güçlü başkenti Washington'un “Trump yönetimi döneminde Türk lobisinin etkisi altında kaldığını” şu sözlerle yazıyor:

"Türkiye, Trump'ın dış politika danışmanı olarak çalışan Mike Flynn gibi Beyaz Saray'a yakın kişilerin işe alınması için milyonlarca dolar harcıyordu 2016 sonbaharında Trump’ın şirketine Türkler tarafından 500.000 dolar ödendi.”

Türkiye için lobi yapan bir diğer isim ise Brian Bollard'dı ki Politico dergisi onu "Trump döneminin en güçlü Washington lobicisi" olarak tanımlıyordu.

Trump’a uyarı; Erdoğan kafana külah geçirmesin

Kitapta anlatıldığına göre, telefon görüşmesinden önce, "Trump'ın danışmanları Başkanı sert bir tavır alması konusunda tekrar ikna etmeyi denedi. Çünkü Erdoğan'ın ABD'den Suriye'deki Kürt müttefiklerinden vazgeçmesini ve Erdoğan'ı eleştirenlerin başında gelen, Pensilvanya’da sürgünde yaşayan Fethullah Gülen'i sınır dışı etmesini talep edeceğini biliyorlardı.”

McMaster ve Beyaz Saray danışmanı John Kelly, Trump'ı, “Türkiye Cumhurbaşkanının bir yandan İranlılar ve Ruslarla başka bir oyun oynadığı, bir yandan da ABD'nin başına külah geçirmeye çalıştığı konusunda uyardı”. McMaster, Trump'a, "Tıpkı diğerlerine yaptığı gibi sana da hakaret etmeye çalışıyor" dedi.

Trump Erdoğan'a "yağ çekiyor" ve danışmanlarını dinlemiyor

Danışmanların uyarıları ve tavsiyelerine rağmen, "Telefon görüşmesi başladığında, Trump isteksizce plana göre gitmeye çalıştı, sonra kendi doğasına döndü. Onunla yüzleşmek yerine Erdoğan'ı övdü ve ona Türkiye'de her zaman yolunu bulabilen sınırsız bir yeteneğe sahip olduğunu söyledi.”

Kitap, “Telefon görüşmesinden sonra Trump’ın çok kızdı ama Türkiye Cumhurbaşkanına değil. Artık ulusal güvenlik danışmanı tarafından yönlendirilmekten bıktığı için" diye devam ediyor.

Trump, askerlerini Rojava’dan çekmeye karar verdi

Noel'den bir hafta önce Trump, ABD birliklerini Kürt müttefikleriyle birlikte IŞİD'e karşı savaştıkları Rojava ve kuzey Suriye'den çekeceğini duyurdu.

 Kitap, "Çekilme, Kürtlerin peşine düşmek isteyen Türkiye'ye bir iyilikti" diye yazıyor.

İki yazara göre, Erdoğan ile yapılan başka bir telefon görüşmesini izleyen ani bir karar, "Washington'da, özellikle Pentagon'da öfkeye neden oldu.”

Jim Mattis, Trump yönetiminin ilk Savunma Bakanıydı. Kitaba göre, "James Mattis, Trump'ın birliklerini Suriye'de tutarak Batı Kürdistan'dan asker çekme ve Demokratik Suriye Güçleri’ni Türkiye'nin tehdidi karşısında yalnız bırakma kararına çok kızdı", ancak Trump tam tersini yaptı ve Mattis’in "utanmış hissetmesine” neden oldu.

Kitaba göre, Trump'ın karaları Mattis'in öfkesini ve hayal kırıklığını aylar boyunca biriktirmişti. "Yazdan beri Mattis yıl sonunda ayrılmaktan bahsediyordu. Aylardır, uzun vadeli gündeminde Aralık sonrası için bir plan yoktu."

Kitap, Trump'ın kararlarının baskısını hafifletmek için Mattis'in "Marcus Aurelius'un kitabını okuduğunu" yazıyor. Ancak Mattis, "birçok yetkili gibi" istifa mektubunu aylar önce yazmıştı.

Trump'ın Rojava kararından sonra, dönemin Savunma Bakanı mektubu yayımladı ve "Beyaz Saray'a getirdi. Trump'ı fikrini değiştirmeye ikna etmek için son bir girişimde bulundu. Başarısız olduktan sonra mektubu ona verdi.”

Kitapta, "Mattis acilen Pentagon'a geri döndü ve yardımcılarından istifa mektubunun 50 kopyasını basmalarını ve bunları her yere dağıtmalarını istedi" diye yazıyor.

Trump yönetiminin ilk dışişleri bakanı Rick Tillerson, McMaster ve Mattis’in karşılaştığı sorunların aynısı ile Mike Pompeo ve John Bolton da karşılaştı.

Kitapta, "İlk danışman ekibinin görevden alınması Başkanı güçlendirdi. Trump'ın Suriye'deki tüm birliklerini geri çekme konusundaki kararlı emri, ekibini ABD müttefiki Kürtlere yönelik bir katliam olma tehdidini önlemeye ve Ortadoğu'da Amerika Birleşik Devletleri'nin itibarını zedeleyen bir darbe indirme engelleme için bir arayış içine gitmeye zorladı” diye belirtiliyor.

Genelkurmay Başkanı da Trump'ı uyardı

 Kitapta, Pentagon'da, görev süresinin son aylarında olan Genelkurmay Başkanı Joe Dunford’ın da Trump ile ilişkilerde Mattis'ten daha doğrudan bir rol oynadığı ve birliklerin geri çekilmesine karşı Başkan’ı şiddetle uyardığı yazılıyor.

Dunford, Bayaz Saray’dkai toplantıda Trump’a, “Bakın Sayın Başkan, Suriye'den çıkmamızı istiyorsanız, size Suriye'den çıkmak için bir plan vereceğiz. Önerdiğim şey, Suriye'den bir geçiş aşaması içerisinde çekilmemizdir. Aceleci bir geri çekilme değil ve müttefiklerimizden bazılarının görevi sağlayıp sağlayamayacağını görmeliyiz” dedi. Trump ona iyi bir plan geliştirmesi için zaman vermeyi kabul etti, "Bu yüzden Dunford ve Pompeo, Suriye'ye bir çözüm bulmak için Avrupalı meslektaşlarıyla haftalarca yoğun görüşmeler yaptı.”

Ancak Başkan, Dunford'un "hala yavaş olduğunu düşündü. Bir kış günü Oval Ofis'te Dunford, Trump'la bu konuda yüzleşti ve şöyle dedi: “Sayın Başkan, lütfen bunu söylemeyin, lütfen söylemeyin. Bu doğru değil, ne derseniz yapacağım. Tüm dikkat sizin taleplerinizde olacak.Yapmaya çalıştığım tek şey sizi dinlemek ve amacınıza uygun askeri seçenekler sunmak ama elbette size sizin önerdiğinizden daha az tehlikeli olabilecek seçenekler sunacağım’ dedi.”

Kitaba göre, Trump Pentagon'un emirlerini reddettiğini düşünüyordu ve hiçbir şey Dunford'u, Trump'ın bu anlayışından daha fazla rahatsız etmedi.

Ky.rudaw

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Aşı sizce zorunlu olmalı mı olmamalı mı?
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak 06:05
Güneş 07:30
Öğle 12:34
İkindi 15:07
Akşam 17:29
Yatsı 18:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü