Ankara / İstanbul
Türkiye'de dini cemaatler yeniden kamuoyunun gündeminde. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında kamuoyunda "Süleymancılar" olarak bilinen dini yapının mevcut lideri Alihan Kuriş'in de aralarında bulunduğu çok sayıda kişi hakkında gözaltı kararları verildi. Savcılık soruşturmasının odağında dini faaliyetler değil, mali suç iddiaları bulunduğunu açıkladı. Soruşturma devam ettiği için suçlamalar henüz mahkeme kararıyla kesinleşmiş değil.
Süleymancılar kimdir?
Süleymancılar, ismini İslam alimi Süleyman Hilmi Tunahan'dan (1888-1959) alan, Türkiye merkezli Sünni-Hanefi gelenek içinde faaliyet gösteren dini bir cemaattir.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında dini eğitimin sınırlandığı dönemde Kur'an öğretimini sürdürmek amacıyla oluşan yapı, zaman içerisinde Türkiye'nin en geniş dini sivil ağlarından biri haline geldi.
Cemaat mensupları kendilerini çoğu zaman "Süleyman Efendi Cemaati" olarak tanımlarken, "Süleymancılar" ismi daha çok kamuoyunda kullanılan bir tanımlamadır.
Liderlik süreci
Kurucunun vefatının ardından cemaat yönetimi aile ve yakın çevre içerisinde devam etti.
- Süleyman Hilmi Tunahan
- Kemal Kaçar
- Ahmet Arif Denizolgun
- 2016 yılından itibaren Alihan Kuriş
Alihan Kuriş'in mimarlık eğitimi aldığı ve 2016 yılında Ahmet Arif Denizolgun'un vefatından sonra cemaatin fiili lideri olduğu açık kaynaklarda yer almaktadır.
Türkiye'deki faaliyetleri
Cemaat özellikle;
- Kur'an kursları
- Öğrenci yurtları
- Eğitim vakıfları
- Cami dernekleri
- Burs faaliyetleri
- Dini yayınlar
- Yaz Kur'an kursları
gibi alanlarda faaliyet göstermektedir.
Araştırmacılar, cemaatin en güçlü olduğu alanlardan birinin öğrenci yurtları ve gençlik eğitimi olduğunu belirtmektedir.
Avrupa'daki yapılanması
1960'lı yıllardan itibaren Avrupa'ya göç eden Türk işçileriyle birlikte cemaat Almanya başta olmak üzere birçok ülkede teşkilatlanmaya başladı.
Faaliyet gösterdiği ülkeler arasında;
- Almanya
- Hollanda
- Belçika
- Avusturya
- Fransa
- İsviçre
- İsveç
- Danimarka
bulunmaktadır.
Almanya'daki en bilinen kurumsal yapılanmalarından biri Verband der Islamischen Kulturzentren (VIKZ) olarak bilinmektedir. VIKZ; camiler, öğrenci yurtları, Kur'an kursları ve kültür merkezleri işletmektedir. Avrupa'daki faaliyetlerin önemli bölümü eğitim, dini hizmet ve gençlik çalışmaları üzerine kuruludur.
Cemaatin büyüklüğü
Cemaatin resmi üye sistemi bulunmadığı için kesin bir sayı vermek mümkün değildir.
Akademik araştırmalarda ve çeşitli analizlerde Türkiye'de yüz binlerce sempatizanı bulunduğu, Avrupa'da ise özellikle Almanya'da önemli bir tabana sahip olduğu ifade edilmektedir.
Ancak bu rakamlar resmi istatistik değildir ve farklı araştırmalarda değişiklik göstermektedir.
Bugünkü soruşturma neden başlatıldı?
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın açıklamasına göre soruşturma;
- kara para aklama,
- vergi usulsüzlüğü,
- suçtan elde edilen mal varlığının aklanması,
- şirketler üzerinden yürütüldüğü iddia edilen mali faaliyetler
iddiaları kapsamında yürütülmektedir.
Savcılık, soruşturmanın dini faaliyetlere değil, ekonomik suç iddialarına yönelik olduğunu özellikle vurgulamaktadır. MASAK raporlarının dosyada delil olarak değerlendirildiği bildirildi. Adli süreç halen devam etmektedir.
Bundan sonra ne olabilir?
Hukukçulara göre soruşturmanın bundan sonraki aşamalarında;
- MASAK raporlarının ayrıntılı incelenmesi,
- şirket kayıtlarının analiz edilmesi,
- mali hareketlerin uluslararası boyutunun araştırılması,
- şüphelilerin savunmalarının alınması,
- iddianame hazırlanması veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı
gibi süreçler izlenecek.
Sonuç olarak soruşturmanın nasıl sonuçlanacağına yalnızca bağımsız yargı karar verecek.
Sonuç
Süleymancılar, yaklaşık bir asırlık geçmişe sahip Türkiye'nin en eski dini cemaatlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Eğitim, Kur'an öğretimi ve öğrenci yurtlarıyla bilinen yapı bugün ise lider kadrosuna yönelik yürütülen geniş kapsamlı mali soruşturma nedeniyle yeniden kamuoyunun gündemindedir.
Adli süreç tamamlanıncaya kadar tüm iddialar masumiyet karinesi kapsamında değerlendirilmektedir.
**************************************************************************************
Wer sind die Süleymancılar? Hintergrund zur Gemeinschaft und zu den aktuellen Ermittlungen
Ankara / Istanbul
Die in der Türkei als „Süleymancılar" bekannte religiöse Gemeinschaft steht erneut im Mittelpunkt der öffentlichen Aufmerksamkeit. Im Rahmen einer von der Generalstaatsanwaltschaft Ankara geführten Untersuchung wurden Haft- und Festnahmeanordnungen gegen zahlreiche Verdächtige erlassen, darunter auch der derzeitige Gemeinschaftsleiter Alihan Kuriş. Nach Angaben der Staatsanwaltschaft richtet sich das Verfahren gegen mutmaßliche Finanzdelikte und nicht gegen religiöse Aktivitäten. Die Ermittlungen dauern an; eine rechtskräftige gerichtliche Entscheidung liegt bislang nicht vor.
Die Süleymancılar gehen auf den islamischen Gelehrten Süleyman Hilmi Tunahan zurück. Die Bewegung entstand in den 1940er Jahren mit dem Schwerpunkt Koranunterricht und religiöse Bildung.
Nach dem Tod des Gründers wurde die Leitung nacheinander von Kemal Kaçar, Ahmet Arif Denizolgun und seit 2016 von Alihan Kuriş übernommen. Kuriş gilt als Architekt und übernahm die Führung nach dem Tod Denizolguns.
In der Türkei engagiert sich die Gemeinschaft vor allem im Bereich:
- Korankurse
- Studentenwohnheime
- Bildungsvereine
- Moscheevereine
- Stipendienprogramme
- Religiöse Publikationen
Seit den 1960er Jahren entstanden auch zahlreiche Einrichtungen in Europa, insbesondere in Deutschland. Dort sind Anhänger unter anderem im Verband der Islamischen Kulturzentren (VIKZ) organisiert. Die Aktivitäten konzentrieren sich auf Moscheen, Bildungsarbeit, Internate und religiöse Betreuung.
Die genaue Zahl der Anhänger ist unbekannt, da keine offiziellen Mitgliederregister existieren. Wissenschaftliche Untersuchungen gehen jedoch davon aus, dass die Bewegung sowohl in der Türkei als auch unter türkischstämmigen Muslimen in Europa über eine bedeutende Anhängerschaft verfügt.
Nach Angaben der türkischen Ermittlungsbehörden stehen in dem aktuellen Verfahren Vorwürfe wie Geldwäsche, Steuerdelikte und mutmaßliche wirtschaftliche Straftaten im Mittelpunkt. Die Staatsanwaltschaft betont ausdrücklich, dass sich die Ermittlungen nicht gegen religiöse Aktivitäten richten.
Die weiteren Schritte des Verfahrens umfassen voraussichtlich die Auswertung von Finanzunterlagen, MASAK-Berichten, Unternehmensstrukturen sowie mögliche Anklageentscheidungen. Über Schuld oder Unschuld entscheidet ausschließlich die unabhängige Justiz.